Mu gifaransa yitwa gombo, iri zina ikaba irikomora aho ikomoka dore ko byemezwa ko ikomoka muri afurika y’uburengerazuba, nubwo bamwe bavuga ko ikomoka muri Aziya y’amajyepfo. Mu cyongereza ni Okra, naho muri Afurika ahenshi bayita “intoki z’umwari” (lady’s fingers) ubanza ari uko ari ingenzi mu kubongerera amavangingo nkuko turi bubibone.
Icyakora izina rya gihanga yitwa Abelmoschus esculentus. Ikaba ifitiye umubiri akamaro kanyuranye uhereye ku gufasha abarwaye diyabete kugeza ku bafite ikibazo cy’amavangingo macye
Muri gombo habonekamo intungamubiri zinyuranye aho twavuga vitamini B zinyuranye (ukuyemo B12 iboneka mu biva ku matungo gusa), vitamini A, C, E na K. hanabonekamo kandi kalisiyumu, ubutare, magnesium, potassium na zinc. Hanabonekamo fibre n’ibisukura umubiri binyuranye
Aha icyakora si ukuyivura ahubwo ni uugabanya igipimo cy’isukari mu mubiri.
Kunywa amazi winitsemo gombo bigabanya ku buryo bugaragara igipimo cy’isukari mu maraso, ibi rero bikaba byiza ku bafite ikibazo cya diyabete.
[caption id="attachment_105" align="alignnone" width="480"]
Gombo izwiho kongerera abagore amavangingo[/caption]
Nibyo koko gukoresha amazi yinitsemo gombo bifasha mu kongerera amavangingo abagore. Aha urazikata ukazishyira mu mazi zikararamo mu gitondo ukanywa ya mazi. Uyu muti utangwaho ubuhamya n’abagore benshi bawukoresheje. Niba ubona ayawe adahagije cyangwa se ntayo, gerageza gombo
Kwa kuba ikungahaye kuri fibre bituma iba nziza mu bagira ikibazo cyo kugugara mu nda, kwituma impatwe n’ibindi bibazo bigendana n’igogorwa.
Kuyikoresha bifasha abananiwe kwituma ndetse n’abagira impatwe ihoraho cyangwa abari ku miti igabanya kuribwa itera kutituma neza
Kuba harimo ibisukura umubiri bituma iba nziza mu kurwanya no kuvura umunaniro. By’umwihariko ku bakora siporo isaba ingufu nyinshi, koga, gutwara igare, uru ruboga ni rwiza kuri bo. Kandi niba wakoze ukananirwa kurya gombo cyangwa kunywa amazi irimo bifasha imikaya kuruhuka
Kugabanya cholesterol bigendana no kurinda no kurwanya indwara zinyuranye z’umutima na stroke. Cholesterol ituma imitsi y’amaraso isa n’iyifunga nuko amaraso kugirango atembere neza bigasaba umuvuduko mwinshi. Ibi gombo ibishobozwa nuko irimo quercetin izwiho kuringaniza isukari na cholesterol mu maraso.
Gombo irimo kandi intungamubiri zizwiho gufasha umubiri gutwika no kugabanya ibinure byaba ibyo mu mitsi cyangwa ahandi mu mubiri bityo bigafasha mu gutakaza ibiro. Aha uburyo bwiza ni ukunywa amazi wayinitsemo buri gitondo
[caption id="attachment_104" align="alignnone" width="700"]
Amazi ya gombo ni meza mu kurwanya umubyibuho[/caption]
Muri gombo harimo adaptogen izi zikaba zizwiho kurwanya stress mu buryo bunyuranye. Aha zifasha mu kongerera umubiri ingufu, kuwutera kuruhuka no kuwufasha kwibuka
Nibyo muri gombo habonekamo zinc ikaba izwiho gufasha mu kongera ingufu mu gihe cyo gutera akabariro no kongerera intanga umuvuduko mu gihe wifuza gutera inda. Rero niba uziko intanga zawe zigenda zomboka, uru ruboga ntuzarubure iwawe
Gombo ni uruboga. Ushobora kuyirya nka salade, wayiteka busosi cyangwa se nkuko hejuru twabibonye ukayikata ugashyira mu mazi ukaza kuyungurura ukanywa.
Icyakora ku bifuza amavangingo no kurwanya diyabete ibyiza kuri bo ni ukunywa amazi yinitswemo
[caption id="attachment_107" align="alignnone" width="1600"]
Gombo inatekwa nk'izindi mboga mu isosi[/caption]
Nubwo ari nziza ku barwaye diyabete ariko niba uri gufata umuti wa metformin (Glucophage) ntiwemerewe gukoresha gombo kuko ubushakashatsi bugaragaza yuko gombo ituma uyu muti umubiri utawukoresha neza. Ariko ku yindi miti ntibibujijwe
Icyakora izina rya gihanga yitwa Abelmoschus esculentus. Ikaba ifitiye umubiri akamaro kanyuranye uhereye ku gufasha abarwaye diyabete kugeza ku bafite ikibazo cy’amavangingo macye
Muri gombo habonekamo intungamubiri zinyuranye aho twavuga vitamini B zinyuranye (ukuyemo B12 iboneka mu biva ku matungo gusa), vitamini A, C, E na K. hanabonekamo kandi kalisiyumu, ubutare, magnesium, potassium na zinc. Hanabonekamo fibre n’ibisukura umubiri binyuranye
Akamaro ku buzima
Kurwanya diyabete
Aha icyakora si ukuyivura ahubwo ni uugabanya igipimo cy’isukari mu mubiri.
Kunywa amazi winitsemo gombo bigabanya ku buryo bugaragara igipimo cy’isukari mu maraso, ibi rero bikaba byiza ku bafite ikibazo cya diyabete.
Kongera amavangingo
[caption id="attachment_105" align="alignnone" width="480"]
Gombo izwiho kongerera abagore amavangingo[/caption]Nibyo koko gukoresha amazi yinitsemo gombo bifasha mu kongerera amavangingo abagore. Aha urazikata ukazishyira mu mazi zikararamo mu gitondo ukanywa ya mazi. Uyu muti utangwaho ubuhamya n’abagore benshi bawukoresheje. Niba ubona ayawe adahagije cyangwa se ntayo, gerageza gombo
Gufasha mu igogorwa
Kwa kuba ikungahaye kuri fibre bituma iba nziza mu bagira ikibazo cyo kugugara mu nda, kwituma impatwe n’ibindi bibazo bigendana n’igogorwa.
Kuyikoresha bifasha abananiwe kwituma ndetse n’abagira impatwe ihoraho cyangwa abari ku miti igabanya kuribwa itera kutituma neza
Kugabanya umunaniro
Kuba harimo ibisukura umubiri bituma iba nziza mu kurwanya no kuvura umunaniro. By’umwihariko ku bakora siporo isaba ingufu nyinshi, koga, gutwara igare, uru ruboga ni rwiza kuri bo. Kandi niba wakoze ukananirwa kurya gombo cyangwa kunywa amazi irimo bifasha imikaya kuruhuka
Kugabanya igipimo cya cholesterol
Kugabanya cholesterol bigendana no kurinda no kurwanya indwara zinyuranye z’umutima na stroke. Cholesterol ituma imitsi y’amaraso isa n’iyifunga nuko amaraso kugirango atembere neza bigasaba umuvuduko mwinshi. Ibi gombo ibishobozwa nuko irimo quercetin izwiho kuringaniza isukari na cholesterol mu maraso.
Kurwanya umubyibuho
Gombo irimo kandi intungamubiri zizwiho gufasha umubiri gutwika no kugabanya ibinure byaba ibyo mu mitsi cyangwa ahandi mu mubiri bityo bigafasha mu gutakaza ibiro. Aha uburyo bwiza ni ukunywa amazi wayinitsemo buri gitondo
[caption id="attachment_104" align="alignnone" width="700"]
Amazi ya gombo ni meza mu kurwanya umubyibuho[/caption]Kurwanya stress
Muri gombo harimo adaptogen izi zikaba zizwiho kurwanya stress mu buryo bunyuranye. Aha zifasha mu kongerera umubiri ingufu, kuwutera kuruhuka no kuwufasha kwibuka
Gutera akanyabugabo abagabo
Nibyo muri gombo habonekamo zinc ikaba izwiho gufasha mu kongera ingufu mu gihe cyo gutera akabariro no kongerera intanga umuvuduko mu gihe wifuza gutera inda. Rero niba uziko intanga zawe zigenda zomboka, uru ruboga ntuzarubure iwawe
Iribwa ite?
Gombo ni uruboga. Ushobora kuyirya nka salade, wayiteka busosi cyangwa se nkuko hejuru twabibonye ukayikata ugashyira mu mazi ukaza kuyungurura ukanywa.
Icyakora ku bifuza amavangingo no kurwanya diyabete ibyiza kuri bo ni ukunywa amazi yinitswemo
[caption id="attachment_107" align="alignnone" width="1600"]
Gombo inatekwa nk'izindi mboga mu isosi[/caption]ICYITONDERWA
Nubwo ari nziza ku barwaye diyabete ariko niba uri gufata umuti wa metformin (Glucophage) ntiwemerewe gukoresha gombo kuko ubushakashatsi bugaragaza yuko gombo ituma uyu muti umubiri utawukoresha neza. Ariko ku yindi miti ntibibujijwe
Ibyo twifashishije
- http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0926669097000563
- https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja01446a023
- https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/11278
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3178946/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24079173
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4779480/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4632455/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24746837
- https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-eating/eat-smart/nutrition-basics/whole-grains-refined-grains-and-dietary-fiber
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24746837
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4221879/
- https://www.researchgate.net/publication/236462312_Adaptogens_A_Review_of_their_History_Biological_Activity_and_Clinical_Benefits
- https://www.hindawi.com/journals/isrn/2011/260537/
Comments
Post a Comment